DẠY CON THÀNH TÀI
NHỮNG GÌ BẠN CẦN BIẾT VỀ NUÔI DẠY CON THEO CHỦ NGHĨA HOÀN HẢO

NHỮNG GÌ BẠN CẦN BIẾT VỀ NUÔI DẠY CON THEO CHỦ NGHĨA HOÀN HẢO

Tác giả: Chuyên gia tâm lý Amy Morin

Thẩm định nội dung bài viết: Chuyên gia trị liệu tâm lý Steven Gans

Ngày nay, áp lực của các bậc cha mẹ phải làm mọi thứ cho con là một vấn đề thật sự đối với nhiều gia đình. Từ các cuộc khẩu chiến giữa các bà mẹ trên mạng và cái nhìn đầy phán xét từ nhà chồng đến những cuộc so kè giữa những người bạn có con cùng độ tuổi, không có gì ngạc nhiên rằng các cha mẹ cảm thấy mình cần phải thật hoàn hảo.

NHỮNG GÌ BẠN CẦN BIẾT VỀ NUÔI DẠY CON THEO CHỦ NGHĨA HOÀN HẢO
Những gì bạn cần biết về nuôi dạy con theo chủ nghĩa hoàn hảo

Nhưng vấn đề là – làm một người theo chủ nghĩa hoàn hảo không chỉ khiến bạn căng thẳng, mệt mỏi cực độ, mà bạn còn có thể sẽ gây hại cho con mình. May mắn là nếu bạn có theo đuổi phương pháp nuôi dạy con theo chủ nghĩa hoàn hảo, có một vài điều bạn có thể làm để thay đổi mong đợi ở chính mình và con.

1. Dấu hiệu bạn là cha mẹ cầu toàn

Một vài cha mẹ thực sự là người theo chủ nghĩa hoàn hảo trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Nếu đã làm gì đó, họ phải đạt được kết quả tốt nhất – nếu không, họ sẽ không làm. Họ hy sinh rất nhiều thứ khác để đạt được mục tiêu của mình.

Và theo hầu hết các tiêu chuẩn, những người này thường là người thành công. Tuy nhiên, họ không bao giờ thấy đủ.

Một số người khác chỉ theo chủ nghĩa hoàn hảo trong lĩnh vực nuôi dạy con mà thôi. Nhưng người này có thể sợ “làm hỏng cuộc đời con” hoặc họ sợ nếu họ không giúp con vào trường tốt, họ sẽ là cha mẹ thất bại.

Một vài người mong đợi sự hoàn hảo từ chính mình và một số khác lại mong muốn con phải hoàn hảo. Mặc dù họ nghĩ những tiêu chuẩn của mình sẽ khiến con xuất sắc, cách họ mưu cầu sự hoàn hảo cuối cùng sẽ lại phản tác dụng.

2. Dấu hiệu bạn muốn mình là cha mẹ hoàn hảo

  • Thường xuyên tự phê bình
  • Tự trách mình khi con không thành công
  • So sánh mình với cha mẹ khác và cảm thấy mình không tốt bằng
  • Áy náy khi không thể làm nhiều hơn cho con, dù thực tế bạn đã làm rất nhiều rồi
  • Thường xuyên đắn đo các lựa chọn liên quan đến nuôi dạy con
  • Thường xuyên mất bình tĩnh vì kỳ vọng của mình quá cao.

3. Dấu hiệu bạn đang kỳ vọng con phải hoàn hảo

  • Cảm thấy không chịu được khi nhìn thấy con làm gì đó không đúng ý bạn
  • Can thiệp từng li từng tí khi con đang làm gì đó
  • Gây áp lực để con phải thực hiện điều gì đó một cách hoàn hảo
  • Phê bình con nhiều hơn khen ngợi con
  • Bắt con phải thực hiện mong muốn của bạn
  • Tạo giá trị bản thân dựa trên thành tích của con
  • Xem những thứ như bài kiểm tra toán hay trận đấu bóng là những sự kiện quan trọng, thay đổi cuộc đời con.

4. Ai sẽ theo đuổi phương pháp nuôi dạy con theo chủ nghĩa hoàn hảo

Không ai tránh khỏi mong muốn trở thành bậc cha mẹ tốt nhất có thể – thậm chí ở mức độ phi lý – nhưng vẫn có một nhóm dường như bị ảnh hưởng nhiều hơn: những bà mẹ đi làm.

Có 2 nguyên do đằng sau đó. Thứ nhất, bất cứ ai (đàn ông hay phụ nữ) đã từng đạt được thành tự trong sự nghiệp đều có nhu cầu thành công trong những khía cạnh khác của cuộc sống. Không may là, không có mục tiêu hay cột mốc rõ ràng trong việc nuôi dạy con để đạt được như trong công việc. Thứ hai, các bà mẹ đi làm thường chịu nhiều căng thẳng hơn khi “cố gắng làm tất cả”. Một cuộc khảo sát của wesbite www.care.com đã ghi nhận những tổn thất về cảm xúc mà những căng thẳng này mang lại cho những bà mẹ đi làm. 80% cảm thấy căng thẳng về việc phải đảm bảo hoàn thành mọi việc. 79% cảm thấy như thể họ đang thụt lùi và hơn 50% sợ hãi rằng họ sẽ để lỡ những khoảnh khắc quan trọng hàng ngày của gia đình.

Các ông bố cũng thường cảm thấy có lỗi. Một khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew năm 2015 chỉ ra rằng chỉ gần 50% các ông bố cho rằng mình đang làm tốt vai trò người bố, nghĩa là có hơn một nửa không đánh giá cao bản thân về phương diện nuôi dạy con cái.

Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng phát hiện ra rằng các ông bố ngày nay dành ra trung bình gấp 3 lần thời gian cho con so với các ông bố năm 1965. Tuy nhiên, gần một nửa trong số họ cảm thấy như vậy là vẫn chưa đủ.

5. Những ảnh hưởng tiêu cực đối với trẻ

Có sự khác nhau giữa cha mẹ có tiêu chuẩn cao và cha mẹ là người theo chủ nghĩa hoàn hảo. Có tiêu chuẩn cao thường là một điểm tốt vì như vậy sẽ đặt kỳ vọng cao cho trẻ và giúp trẻ thành công trong cuộc sống.

Tuy nhiên, nuôi dạy con theo chủ nghĩa hoàn hảo, lại khác, nó làm con tin rằng nếu không đạt được tiêu chuẩn cao nhất, con là kẻ thất bại. Gây quá nhiều áp lực phải hoàn hảo cho trẻ sẽ truyền thi thông điệp sai lầm. Một đứa trẻ có thể sẽ gian lận khi làm bài kiểm tra để đạt được điểm cao vì nghĩa rằng bạn sẽ đánh giá cao thành tích hơn sự trung thực. Nghiên cứu cho thấy trẻ ở tất cả lứa tuổi đều cần được cho cơ hội phạm lỗi mà không sợ hãi về những hậu quả to lớn, để có thể học được vì sao và làm thế nào để làm tốt hơn lần sau.

Chủ nghĩa hoàn hảo cũng có thể lây sang trẻ. Những đứa trẻ nghĩ chúng phải thật hoàn hảo thường phải chịu rủi ro cao nhất mắc các vấn đề về sức khoẻ tinh thần, như trầm cảm, lo âu, rối loạn ăn uống. Chúng cũng giỏi che dấu các dấu hiệu bệnh nên các chứng bệnh này khó được phát hiện và chữa trị.

Chủ nghĩa hoàn hảo không giúp trẻ tốt hơn. Thực tế là nó thường làm cho trẻ tệ hơn. Nó có liên quan đến các hành vi tự hại bản thân, chẳng hạn như trì hoãn và có xu hướng làm tăng khả năng trẻ thất bại. Khi bạn đặt ra tiêu chuẩn quá cao, trẻ có khả năng sẽ từ bỏ. Nếu trẻ biết mình không thể được điểm A, chúng có thể không làm bài tập luôn. Hoặc, nếu biết không bao giờ có thể là một vận động viên giỏi, trẻ sẽ không chơi thể thao nữa.

Bài liên quan: Phải làm gì khi con bạn cầu toàn (link)

6. Từ bỏ chủ nghĩa hoàn hảo

Không ai là hoàn hảo cả. Con bạn sẽ lớn lên và làm việc với những đồng nghiệp không hoàn hảo, sống với người bạn cùng phòng không hoàn hảo, hoặc yêu một người không hoàn hảo. Do đó kể cả nếu bạn là cha mẹ hoàn hảo, bạn sẽ không giúp ích gì cho con cả.

Từ bỏ chủ nghĩa hoàn hảo không hề dễ dàng. Nhưng việc nới lỏng cho bạn và con rất quan trọng cho sức khoẻ tâm lý của cả hai. Nó có thể cải thiện mối quan hệ của bạn với con và giúp con thành công trong tương lai.

Dù bạn muốn mình hay con phải hoàn hảo, những cách sau có thể giúp bạn:

  • Xem xét ngôn ngữ bạn dùng. Dù con dành giải thưởng trong cuộc thi hay đội của con thua một trận đấu bóng, đừng nói với con rằng con đã thành công hay thất bại. Thay vào đó, hãy hỏi con những gì con đã làm tốt và những gì con nghĩ mình có thể làm tốt hơn lần tới.
  • Bớt đánh giá con quá khắt khe. Nếu bạn thấy mình đang la mắng con vì con không gấp chăn màn gọn gàng hoặc bạn giận dữ vì con đánh vần sai, hãy dừng lại và hít một hơi thật sâu. Hãy nhớ rằng trẻ có thể mắc lỗi và mỗi lần mắc lỗi là một cơ hội để trẻ học được nhiều điều.
  • Tránh xa mạng xã hội. So sánh bản thân với người khác là con đường dẫn đến sự tiêu cực. Hãy nhớ, bạn chỉ đang nhìn thấy những phần tốt đẹp nhất, chứ không phải toàn bộ cuộc sống của họ. Cũng đừng so sánh con bạn với những đứa trẻ khác. Mọi đứa trẻ đều khác nhau.
  • Tập trung vào những gì bạn đang làm đúng khi nuôi dạy con. Ok, bạn có thể không giỏi dạy con học hay cho con làm thí nghiệm hàng ngày, nhưng có thể bạn rất giỏi làm trang phục Halloween và nướng bánh vào cuối tuần. Thừa nhận thế mạnh của mình và đừng khắt khe quá với những thứ mình không giỏi.
  • Gửi những thông điệp lành mạnh về thất bại. Hãy để trẻ mắc lỗi và thất bại một vài lần. Trò chuyện về thất bại như một cơ hội để học và nhận ra rằng nhận điểm kém cho một bài kiểm tra hoặc không được chọn tham gia vở kịch ở trường là tệ, nhưng không phải là ngày tận thế.
  • Chú ý đến nỗ lực của con, không phải kết quả. Thay vì khen khi con đạt điểm A, hãy khen con học hành chăm chỉ. Thay vì khen con đã rất giỏi khi ghi 2 bàn thắng trong trận đấu, hãy nói rằng bạn đã thấy con cố gắng như thế nào. Khi đó, con sẽ tập trung cố gắng hết sức thay vì phải đạt thành tích bằng mọi giá.
  • Cổ vũ con khi con bị quá tải. Sẽ giúp ích rất nhiều nếu bạn cổ vũ con khi con gặp khó khăn, nhưng bắt con phải tiếp tục cố gắng khi con quá mệt mỏi không phải là ý kiến hay. Nếu con bắt đầu không thích những gì con đã từng thích, như bóng rổ hoặc đàn dương cầm, đó có thể là dấu hiệu rằng bạn đang bắt ép con quá mức. Thử thách các giới hạn để con tiến bộ nhưng đừng gây áp lực bắt con phải làm nhiều hơn khả năng của mình.

Nếu bạn là cha mẹ cầu toàn nhưng bạn có thể điều chỉnh lại một chút, đừng cố gắng quá mức – rõ ràng là bạn đang cố gắng rất nhiều để trở thành cha mẹ tốt nhất mà bạn có thể. Và việc bạn sẵn sàng thừa nhận khuyết điểm, học từ những sai lầm của mình, bớt khắt khe với chính mình, sẽ là tấm gương tốt cho con đấy.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *